Жойни банд қилиш

Ишлаб чиқаришда таннарх, солиқ ва ҳужжат — тахминан эмас, аниқ.

Бу курс назария ўқимайди. Ҳар дарс сизнинг иш столингиздаги реал савол билан бошланади ва тайёр ечим — ҳужжат, ўтказма, ҳисобот билан тугайди.

Сиз қайси вазиятдасиз?

Ўз вазиятингизни танланг — фақат ўша блок очилади. Бошқаси халақит бермайди.

Моддалар, қарорлар, ставкалар — курснинг ичида, ҳужжати билан. Биз ёдлатмаймиз — керак пайтда ўзингиз топадиган қилиб ўргатамиз.

← Барча йўналишлар

I-ЙЎНАЛИШ. Ишлаб чиқариш ҳисобини йўлга қўйиш: корхонани қабул қилиш, активлар ва ҳужжатлар

«Янги корхонани қабул қилдингиз — балансда йўқ станоклар цехда ишлаяпти, ҳужжати йўқ. Нимадан бошлайсиз?»

Корхонани қабул қилаётганда биринчи нимани текшираман?+
Сизнинг саволингиз: «Ишлаб чиқаришда бухгалтерияни тўғри йўлга қўйишни билмайман — 0 дан бошладим, энг бошидан, учётная политикадан бошлаб ўргатинглар.»
  • Корхонани қабул қилиш анкетаси: фаолият тури, лицензия/рухсат/хабардор қилиш, солиқ тартиби — бир варақда текшириб, қаерда тешик борлигини биринчи кунда кўрасиз.
  • Маҳсулотга мажбурий сертификат ва маркировка керакми — «Ўзстандарт»дан расмий жавоб хатини оласиз ва папкага тикиб қўясиз.
  • Мажбурий маркировка тегадиган беш гуруҳ (тамаки, алкоголь-пиво, маиший техника, дори, сув-ичимлик) — занжирда сиз биринчисиз, кодни ким олади.
  • Рецептура ва ишлаб чиқариш босқичлари: маҳсулот қайси цехлардан ўтади, ярим тайёр маҳсулот борми — ҳисобни шунга қараб қурасиз.
  • Диққат-тузоқ: мажбурий сертификатсиз сотсангиз — сотилган маҳсулот қийматининг 50% миқдорида жарима, бир йил ичида такрорланса 100%. Бу солиқ жаримаси эмас, устига келади — 100 млн реализациядан 50 млн сўмгача санкция дегани.
Натижа: Дарсдан кейин сиз ҳар қандай ишлаб чиқариш корхонасини битта анкета билан «тест»дан ўтказиб, сертификат ва маркировка жарималаридан қутуласиз.
«Бу харажат қайси счётга боради?» — қаердан асосли жавоб бераман?+
Сизнинг саволингиз: «Иш жараёнида деярли ҳаммасида савол туғилади, таваккал ишлаб келаман — қайси ҳужжатга таяниб қилишни билмайман.»
  • Тўртта таянч ҳужжат: ТМЗ стандарти, таннарх таркиби низоми, ҳисобварақлар стандарти, бирламчи ҳужжатлар низоми — қайси масалада қайси ҳужжатни очишни харита қилиб оласиз.
  • Ҳужжатларни ёдламайсиз: «бу ТМЗми — ТМЗ стандарти; харажат тақсимими — таннарх низоми; проводками — ҳисобварақлар стандарти» деб керак пайтда ўзингиз топасиз.
  • lex.uz дан амалдаги таҳрирда очиш одати — бошқа сайтлардаги эски кўчирмалар текширувда сизни ноқулай аҳволга солади.
  • Диққат-тузоқ: касаллик варақаси ва ҳомиладорлик нафақасини «ишлаб чиқаришга алоқаси йўқ» деб 9430 га олманг. Ишлаб чиқаришда қатнашган ходимники — таннарх низоми бўйича таннархга (2010) киради. Нотўғри счёт — таннарх ҳам, фойда солиғи ҳам нотўғри.
Натижа: Дарсдан кейин сиз ҳар операцияга «қайси ҳужжатга асосан?» деган саволга модда билан жавоб берасиз ва текширувчи олдида ссылкасиз қолмайсиз.
Балансда йўқ ускуна цехда ишлаяпти — уни қандай кирим қиламан?+
Сизнинг саволингиз: «Директор „ускуна келди, кирим қил“ дейди — қайси счётга олишни, амортизацияни қачон бошлашни билмайман.»
  • Ҳужжатсиз АВни қонуний кирим қилиш (9390), ишга тушириш 0800 → 0100, инвентарь мезони — балансдаги «тешик»ларни ёпасиз.
  • Асосий восита стандартидаги 2025 йил янгиликлари: амортизация қачон бошланади, мол-мулк солиғи базаси — қолдиқ қиймат, кадастр эмас.
  • Инвестицион чегирма: янги ускуна олган йили катта суммани харажатга олиб, пулни бугун қўлингизда ушлайсиз.
  • Диққат-тузоқ: 500 млн сўмлик ускунани ҳужжатсиз (БЮД/ГТД ёки ЭҲФсиз) балансга қўйиб амортизация олиш — 15% фойда солиғи доначисления + 20% санкция. Ҳужжатсиз актив ишлаётган бўлса, ё кирим қилинг, ё эгаси билан ижара шартномаси тузинг.
  • Диққат-тузоқ: инвест чегирма олган ускунани уч йил ичида сотсангиз ёки ҳисобдан чиқарсангиз — чегирма бекор бўлади. Уч йил тегмасангиз — бонус сизники.
Натижа: Дарсдан кейин сиз ҳужжатсиз активни қонуний кирим қилиб, инвестицион чегирма орқали фойда солиғини қонуний камайтирасиз ва автокамералга илинмайсиз.
Таъсисчи машинасини уставга киритмоқчи — солиқчи «фойдага ол» деса нима қиламан?+
Сизнинг саволингиз: «Активларни уставга ёки қарз орқали киритишда чалкашаман — кейин солиқчи „устав янгиланмаган“ деб турса, жавобим йўқ.»
  • Уставга кирим занжири: қарор → далолатнома → омбор ордери → қайта рўйхат; таъсисчи ҳиссаси ҚҚСсиз кирим бўлади.
  • Ҳужжатсиз активлар инвентаризацияси ва ижара билан текин фойдаланишни фарқлаш — солиқ оқибати иккита бошқача.
  • Товар/актив займ (қарз шартномаси) орқали кирим — ЭҲФсиз кирган активни «темир» ҳужжат пакети билан ҳимоя қиласиз.
  • Диққат-тузоқ: устав қайта рўйхатдан ўтмаган (кечиккан) бўлса, солиқчи «фойда солиғи тўла» дейди. Ҳимоя: бу ҳисса — савдо эмас, балансда 6630да турибди, ФК бўйича уч йиллик даъво муддати ўтмаган. Энг тўғриси — йил якунида декабрь билан қайта рўйхатдан ўтказиб қўйиш, шунда автокамерал чиқмайди.
  • Диққат-тузоқ: сақлаш шартномаси (договор хранения) ижара эмас. Ҳисоблаш кўрсаткичи ва ойлик ҳақ учун ЭҲФ бўлмаса, текширувчи буни «яширин ижара» деб баҳолайди.
Натижа: Дарсдан кейин сиз «устав янгиланмаган — фойдага оламан» деган солиқчи позициясига қарши асосли ҳимоя қурасиз.
Фактура бор, ТТН йўқ — бу мени қутқарадими?+
Сизнинг саволингиз: «Эски корпоратив карта чекларидаги ҚҚС суммасини зачётга қўйишни, нақд ва карта расходларини тўғри расмийлаштиришни билмайман.»
  • Шартнома, ишончнома, ЭҲФ, ТТН — қайси бири мажбурий, қайси бири ихтиёрий; электрон ТТН қачондан мажбурий.
  • Тузатувчи ва қўшимча фактуралар, 12 ойлик коридор, чегирмалар (скидка) — қайси ойга тушади.
  • Актив учун нақд пул ва корпоратив карта (5530) орқали тўлов, кассага пул олиш — счётни адаштирмай расмийлаштирасиз.
  • Диққат-тузоқ: ТТНсиз юк — икки томонга ҳам 20% жарима: сотувчи «сотмаган», харидор «кирим қилмаган» бўлиб қолади. «Фактура бор-ку» дегани қутқармайди.
  • Диққат-тузоқ: сотувчи чекда корпоратив картани «жисмоний шахс картаси» деб урса, буни кейин тўғрилаб бўлмайди — ўша ой ичида возврат қилиб қайта уриш керак; ой ўтгач ҚҚС зачёти куяди.
Натижа: Дарсдан кейин сиз ЭҲФсиз кирган активни ҳам ҳужжат пакети билан ҳимоя қилиб, ТТН ва карта чеки хатоларидан ҚҚС зачётини йўқотмайсиз.

Бу саволлар сизникими?

«Янги корхонани қабул қилдингиз — балансда йўқ станоклар цехда ишлаяпти, ҳужжати йўқ» — унда бу курс айнан сизга.

← Барча йўналишлар

II-ЙЎНАЛИШ. Хом ашё, таннарх ва харажатлар ҳисоби — калькуляция

«Директор „нега бунча қиммат чиқяпти?“ деб сўрайди — рақам билан жавобингиз борми?»

Хом ашёни нима билан кирим қиламан — қоғозим тўғрими?+
Сизнинг саволингиз: «Импорт бўлиб келган хом ашёлар билан ишлаш ва ҳужжатларни тўғри тикишда қийналаман.»
  • Сотиб олиш занжири: шартнома, ишончнома, ЭҲФ, ТТН — тўрт ҳужжатнинг мажбурий/ихтиёрийлик тартиби.
  • Нақд пул ва корпоратив карта орқали харид: ҳисобдор шахс, чекни рўйхатга киритиш муддати, ҚҚС зачёт ҳуқуқи, нақд ҳисоб-китоб низоми талаблари.
  • Ходимларни овқатлантириш — даромадми ёки харажат: солиқ юкини аниқ ҳисоблайсиз.
  • Диққат-тузоқ: калькуляцияда (рецептда) бор материал приходда бўлиши шарт. Нақдга олиниб приходсиз ишлатилган материал текширувда «асоссиз ишлатилган» ҳисобланиб, 20% гача жарима хавфини туғдиради.
  • Диққат-тузоқ: онлайн-сайт ёки агрегатордан тўлаганда QR-чекда фискал белги ва терминал маълумоти бўлмаса — ундай чек билан ҚҚСни зачётга ололмайсиз.
Натижа: Дарсдан кейин сиз ҳар нақд ва карта чиқимини ҳужжатли ва чегириладиган қилиб, приходсиз материал жаримасидан қутуласиз.
Бу харажат таннархга (2010) борадими ёки давр харажатигами?+
Сизнинг саволингиз: «Расходларни ишлаб чиқаришга тақсимлашда қийналаман — қайси бири 20 га, қайси бири 94 га кетишини билмайман.»
  • Таннарх низоми бўйича бешта харажат гуруҳи ва давр харажатлари (9410, 9420, 9430) — «бу харажат 2000-счётга борадими?» саволига аниқ алгоритм.
  • Амалий практикум: ҳар қандай харажатни икки дақиқада тўғри счётга (20/94/96) жойлаштирасиз.
  • Диққат-тузоқ: харажатни ҚҚС билан ёзманг. Свет харажатини ҚҚСи билан 2000 га ёзсангиз, фойда солиғи ҳисоботида дарҳол автокамерал чиқади: «чистая ҚҚСни харажатга нотўғри олгансан».
  • Диққат-тузоқ: дўкон ижараси — савдо харажати, 9410 га боради, ишлаб чиқаришга эмас; электрнинг фақат ишлаб чиқаришга кетган қисми 20 га; телефон — 9420. Ҳаммасини битта счётга уриб юборманг.
  • Диққат-тузоқ: упаковкани ажратинг — маҳсулотдаги биринчи ўрам таннарх, ташиш каробкаси эса сотиш харажати (9410).
Натижа: Дарсдан кейин сиз таннархни тўғри йиғасиз ва фойда солиғида чегирилмайдиган харажатларни адашмай ажратасиз.
«Отходни сотиб юборгансан» деса, нима билан жавоб бераман?+
Сизнинг саволингиз: «Отходларни тўғри ҳисобдан чиқаришни билмайман, йиғилиб қоляпти.»
  • Қайтариладиган чиқинди (отход) ҳисоби: моддий харажатлардан отход қиймати чиқариб ташланади — норма, акт, журнал билан.
  • Табиий камайиш, технологик йўқотиш ва брак (2610) нормалари: қайси йўқотиш чегирилади, қайсиси йўқ.
  • Текин тарқатиш (дегустация, намуна) ҳисоби.
  • Диққат-тузоқ: отход амалда чиқади ва кўчада нақдга сотилади — буни бухгалтердан бошқа ҳамма билади. Ҳисоби йўқ бўлса, солиқ аудити: (1) отходни кирим қилиб таннархни камайтиради — фойда солиғи; (2) «нақдга сотгансан» деб реализация — ҚҚС ва яна фойда солиғи. Икки томонлама зарба.
  • Диққат-тузоқ: директор оғзаки «20% потеря» деган, технологлар йиғилишида ҳақиқий норма 5% чиққан — олти ойлик ҳисобот қайта топширилган. Оғзаки нормага ишонманг, печать-имзоли ҳужжат олинг.
Натижа: Дарсдан кейин сиз чиқинди ва бракни норма-акт-журнал билан юритиб, «нақдга сотгансан» деган айбловга тайёр турасиз.
Бир дона маҳсулот бизга неча пулга тушади — исботим борми?+
Сизнинг саволингиз: «Тан нархни тўғри шакллантиришни билмайман, тахминлаб кетяпмиз; себестоимость паст чиқяпти, нимадир нотўғри, лекин қаердалигини топа олмаяпман.»
  • Тўрт усул: оддий («умумий қозон»), меъёрий (планли/спецификация), буюртмали (заказли), босқичли (передел) ва биргаликда ишлаб чиқариладиган маҳсулотлар калькуляцияси — рақамларда.
  • Босқичли усулда ярим тайёр маҳсулот (2110) ҳисоби: сотсангиз ҳам, кейинги цехга берсангиз ҳам ҳисоб бузилмайди.
  • Харажатларни маҳсулотлар ўртасида тақсимлашнинг иккита усули; амортизация ва инвестициявий чегирма кўприги.
  • Диққат-тузоқ: 2110 га олинган ярим тайёр маҳсулот кейинги босқичга 2810 га «сакраб» ўтмайди — фақат 2010 орқали. Ҳамма усулнинг моҳияти битта: 20 ни 28 га ёпиш.
  • Диққат-тузоқ: ярим тайёр маҳсулот пайдо бўлдими — оддий усулни қўллай олмайсиз, ҳисоб сиёсатига «оддий усул» деб ёзишга ҳаққингиз йўқ. Планли усулда эса материали кўп маҳсулот сунъий арзон чиқади.
Натижа: Дарсдан кейин сиз ҳисоб сиёсатингизга тўғри усулни ўзингиз танлаб, бир дона маҳсулот таннархини исботли ҳисоблайсиз.
Ҳар йили миллиардлаб «устав тўлдириш» — бунинг солиғи борми?+
Сизнинг саволингиз: «Ишлаб чиқаришни тўғри ташкил қилиш ва базамни қонуний қилишни хоҳлайман, лекин устав ва қарз масаласида иккиланаман.»
  • Уставни товар билан тўлдириш: МЧЖ қонуни бўйича икки протокол тартиби, қайта рўйхат.
  • Товарни қарз шартномаси (товар займ) билан олиш ва унинг ҚҚС оқибати.
  • Диққат-тузоқ: устав ҳиссаси қайтарилса, солиқчи «пулни уч йил текин айлантирдинг» деб Марказий банк ставкасидан текин фойдаланиш даромади ва «даромадни яширдинг» деб 20% ҳисоблаб бериши мумкин. Ҳимоя — ҳар қадам ўз санаси билан ҳужжатланган бўлиши.
  • Диққат-тузоқ: товар қарзида 100 000 олиб 100 000 қайтарасиз — фойда ноль, лекин устидаги ҚҚСни жисмоний шахс тўлаб бермайди: у сизнинг харажатингиз (9430) бўлиб қолади. Товар қарзи — ҚҚСда ютқазадиган инструмент, билиб қўлланг.
Натижа: Дарсдан кейин сиз уставни товар билан тўлдиришни автокамерал ва «даромадни яширгансан» деган 20% санкциясиз расмийлаштирасиз.

Бу саволлар сизникими?

«Директор „нега бунча қиммат чиқяпти?“ деб сўрайди» — унда бу курс айнан сизга.

← Барча йўналишлар

III-ЙЎНАЛИШ. Ишлаб чиқаришда солиқлар: фойда солиғи, ҚҚС ва имтиёзлар

«Камералкадан хат келса юрагингиз тушиб кетадими? Инспектор „бу расходинг асоссиз“ деса, жавобингиз борми?»

Қайси харажатим фойда солиғида чегирилмайди — қаердан биламан?+
Сизнинг саволингиз: «Чегирилмайдиган расходларни ажратолмайман — моддий ёрдам, жарима қаерга боради?»
  • Солиқ кодекси бўйича чегирилмайдиган йўқотишларнинг тўртта ҳолати: брак, чиқит, ортиқча сарфни ҳужжат билан асослайсиз.
  • Хом ашё сарфи меъёрлари: нормадан ортиқча сарф чегириладими — моддама-модда ажратасиз.
  • Моддий ёрдам: қайси тури чегирилади, солиқ кодекси билан боғлиқлиги.
  • Диққат-тузоқ: жисмоний шахс даромад солиғидаги имтиёз (моддий ёрдамнинг белгиланган миқдоргача қисми) — бошқа солиқ, бошқа қоида. Никоҳга ёрдамни имтиёз миқдоригача берсангиз ҳам, фойда солиғида барибир чегирилмайди. «Бир солиқ бошқа, иккинчи солиқ бошқа».
Натижа: Дарсдан кейин сиз брак, чиқит ва ортиқча сарфни ҳужжат билан асослаб, харажатларингизни солиқдан ҳимоя қиласиз.
Бошқалар 2% да ишлаяпти, биз 15% да — ставкани қонуний туширса бўладими?+
Сизнинг саволингиз: «Фойда солиғини ҳисоблашда қийналаман, айниқса таннарх қисмида; ставкаларни ҳам чалкаштираман.»
  • Фойда солиғи ставкалари: 15%, 20%, 0% ва пасайтирилган 7,5% — ким неча фоиз тўлайди.
  • ҚҚСдан айланмага ва айланмадан ҚҚСга ўтишлар, гувоҳнома «бекор қилиниши» билан «тугатилиши»нинг фарқи ва зачёт тақдири.
  • Пасайтирилган 7,5% ставкада уч йилгача ишлаш схемасини қонуний қурасиз.
  • Диққат-тузоқ: базада ёпилмаган импорт контракти турган бўлса, айланмага қайта ўтолмайсиз — аввал контрактни ёпиб базани тозалайсиз. Қонунда қайта ўта олмайдиганларнинг 14 бандлик рўйхати бор.
Натижа: Дарсдан кейин сиз уч йилгача ярим ставкада ишлаш ҳуқуқингизни текшириб, ўтишларда зачётни йўқотмайсиз.
Ўтган йилги зарарим — йўқотишми ёки бойликми?+
Сизнинг саволингиз: «Ҳар отчёт даврида уйқум бузилади — тўғри тўлдирдимми-йўқми, ичим тинчимайди.»
  • Зарарни келгуси даврларга кўчириш, 8-илова билан ишлаш — ўтган йилги зарар бу йилги фойдани қоплаб, солиқни нолгача камайтиради.
  • Даваль хизмат кўрсатувчининг фойда солиғи: хизмат таннархини 021-сатр орқали тўғри бериш.
  • Инвестицион чегирма: 20%/10% чегирманинг тўлиқ ҳисоб-китоби, асосий воситалар иловаси.
  • Диққат-тузоқ: янги завод қурилаётган даврда зарарни «нол қилиб» топшириш — зарар ҳуқуқини куйдириш. Ростини кўрсатиб топширсангиз, фойдага чиққанда ўша зарарни чегирасиз.
  • Диққат-тузоқ: инвест чегирма олган ускунани уч йил ичида сотсангиз — чегирма ўша даврда бекор қилинади.
Натижа: Дарсдан кейин сиз ўтган йилги зарарни ва инвест чегирмани ишлатиб, фойда солиғини қонуний равишда камайтирасиз.
«Имтиёз бор» дейишади, лекин қўлласам кейин қайтариб тўлатишса-чи?+
Сизнинг саволингиз: «Имтиёз бор дейишади, лекин қўллашга қўрқаман — кейин қайтариб тўлатишса-чи.»
  • Ҳудудий имтиёзлар, тикувчилик-трикотаж-пойабзал-чарм имтиёзлари, иссиқхона, озиқ-овқат, гипс, мебель — 15% ўрнига 2%, 12% ўрнига 1% тўлаш ҳуқуқи.
  • Заргарлик соҳасида 2026 йилдан нима ўзгаради.
  • Имтиёзни қандай қўллайсиз: ариза керакми, йўқми — кабинетдан тўғри юборасиз.
  • Диққат-тузоқ: битта фаолиятга бир нечта имтиёз ҳужжати тўғри келиши мумкин — ҳар бирининг мезони бошқа. Мезондан чиқиб қолсангиз, имтиёз ҳам кетади; қайси асосга кўра қўллаётганингизни аниқ билинг.
  • Диққат-тузоқ: имтиёз ОКЭДга нисбатан текширилади — фаолиятингиз тегишли ОКЭДда турганини тўғрилаб қўйинг, акс ҳолда имтиёз рад этилади.
Натижа: Дарсдан кейин сиз ўзингизга тегишли имтиёзни текшириб, аризани тўғри юбориб, директорга миллионлаб сўм тежаб берасиз.
Текширувчи «омборингни кўрсат, ишчиларни санайман» деяпти — у нимага ҳақли?+
Сизнинг саволингиз: «Фойда солиғи бўйича солиқчилар билан ҳамиша тортишув бор — шунга ечим топиш.»
  • Камерал, сайёр ва солиқ аудити: текширувчи нимага ҳақли, нимага ҳақсиз — ноқонуний актни бекор қилдира оласиз.
  • Хронометраж: бир соатда нечта маҳсулот, қанча энергия — етти кун кетма-кет ўтказилади.
  • Ходимлар сони ва контрагентнинг ҚҚС гувоҳномасини текшириш.
  • Диққат-тузоқ: акт билан ҳисобланган қўшимча солиқ бўйича низо судда ҳал бўлади. Меҳнат шартномалари, табеллар, иш ҳақи ведомостларини олдиндан тайёрлаб қўйинг — суд босқичида ҳимоя қуролингиз шу.
Натижа: Дарсдан кейин сиз хронометраж ва камерал текширувга ҳужжатларингиз билан тайёр туриб, қўшимча солиқ ҳисоблашдан ҳимояланасиз.
Корхонам ҳар ой «зарарда» кўринади — нимани нотўғри тўлдиряпман?+
Сизнинг саволингиз: «Маҳсулот таннархини тўғри ҳисоблаш, фойда солиғи ҳисоботини тўғри тўлдиришни ўрганмоқчиман; директор „нега бунча қиммат“ деса, жавобим йўқ.»
  • Фойда солиғи ҳисоботини жонли тўлдириш (my.soliq.uz): даромадлар ва харажатлар қисми, 2А/2Б илова, мутаносиб ва тўғридан-тўғри усул, ғишт кейси.
  • Нарх сиёсати: турли нархда сотишни асослаш — «нега бунга арзон сотдинг» деган саволга тайёр ҳужжат.
  • Диққат-тузоқ: кўпчилик шу ерда адашади — чоракликда расшифровкага харажатларнинг 100% ини эмас, сотилган қисмга тўғри келадиган улушини ёзасиз (600 дона чиқиб 400 сотилса — 400/600 нисбатда). Акс ҳолда ҳисобот «ошибка» беради. Бу пропорция фақат чоракликда ишлайди.
  • Диққат-тузоқ: реклама-акцияда тарқатилган маҳсулот 07012-сатрга ёзилади; 9110 (сотилган маҳсулот таннархи) билан 9410 (сотиш мақсадида ишлатилган қиймат) ни адаштирманг — акс ҳолда ҳисобот таннархда фарқ беради.
Натижа: Дарсдан кейин сиз корхонани ҳар ой «зарарда» кўрсатиб қўядиган энг кенг тарқалган хатодан қутуласиз ва директорга рақам билан жавоб берасиз.

Бу саволлар сизникими?

«Инспектор „бу расходинг асоссиз“ деса, жавобингиз борми?» — унда бу курс айнан сизга.

← Барча йўналишлар

IV-ЙЎНАЛИШ. Даваль хом ашёси ва 1C да ишлаб чиқариш амалиёти

«1C да ой ёпсангиз 20-счётлар қизариб чиқадими? Даваль олиш-беришда ким кимга ЭҲФ ёзади?»

Хом ашёни «тахминан» эмас, аниқ қанча харид қиламан?+
Сизнинг саволингиз: «Приход-расходни биламан-у, лекин цех, спецификация деганда тўхтаб қоламан.»
  • Спецификация: бир дона маҳсулотга кетадиган хом ашё нормасини тузиш; ойлик режадан хом ашё харидини ҳисоблаш.
  • Технолог тасдиқлаган калькуляция асосида 1Cга спецификация киритиш ва режали ишлаб чиқариш.
  • Диққат-тузоқ: меъёрдан ортиқча харажат солиқда чегирилмаслиги мумкин. Сертификатда нонга қанча ун-ёғ-туз-шакар кетиши грамигача ёзилган — приходингиз ҳам, расходингиз ҳам шунга мос бўлиши керак. Фақат ун олиб «нон чиқаряпман» десангиз — «қани ёғ, туз, шакар прихоли?» деган савол чиқади.
  • Диққат-тузоқ: ходимни 1Cга киритишда подразделение танланмай қолса, унинг иш ҳақи таннархга тушмайди — ой охирида калькуляциянгиз нотўғри чиқади.
Натижа: Дарсдан кейин сиз «тахминан» эмас, норма асосида харид қиласиз ва омборда айнан керакли захира туради.
Ой ёпсам 20-счётлар қизариб чиқади — хатони қаердан топаман?+
Сизнинг саволингиз: «1Cда ишлаб чиқаришни тўлиқ киритишни ва таннарх ҳисоблашни мукаммалроқ ўрганишим керак; программист келди, пул олди — барибир ишламаяпти.»
  • Тўлиқ цикл: хом ашё кирими → ходимларни ишга олиш → кунлик ишлаб чиқариш → коммунал ва ижара ЭҲФ → табель ва иш ҳақи → ой ёпилиши → калькуляция.
  • Оклад ҳар ой ҳар хил бўлса ҳам 1C да тўғри ҳисоблаш; калькуляцияни дастур ўзи чиқариб беради (мисолда бир дона нон — 7 650 сўм).
  • Диққат-тузоқ: коммунал ЭҲФда «Счёт затрат» устунида одатда 9420 туради. Ишлаб чиқаришга кетган қисмни 2010 га ўзгартириб, «Подразделение»га «Ишлаб чиқариш»ни танламасангиз — харажат давр харажатига кетиб, таннарх тўлиқ чиқмайди.
  • Диққат-тузоқ: ой ёпилаётганда хато чиқса, кўп ҳолда сабаби — «майда» майдонлар: счёт 2010 ўрнига 9420 да қолган, подразделение танланмаган, номенклатура гуруҳи нотўғри. Автоматика киритилган маълумотдан кучли эмас.
Натижа: Дарсдан кейин сиз 1C да ишлаб чиқариш циклини ўзингиз юритиб, ой ёпилишидаги қизарган счётнинг сабабини ўзингиз топасиз.
Хом ашёни қайта ишлашга бердим — бу сотишми? Кимга ЭҲФ ёзаман?+
Сизнинг саволингиз: «Даваль шартномалари билан ишлашни, давальческий олиш-беришда ҳужжатларни юритишни билмайман.»
  • Даваль схемасини олди-сотдидан ажратиш: ромни биз берамиз, деразани улар ясайди — мулк эгаси ўзгармайди.
  • ЭҲФ ўрнига қайси ҳужжат расмийлаштирилади: юк хати ёки далолатнома.
  • Диққат-тузоқ: буюртмачи хом ашёни беришда ЭҲФ ёзиб юборса, бу худди харид-сотув бўлиб кўринади — буюртмачида йўқ жойдан «даромад» пайдо бўлади ва солиқ тўлаб қоласиз. Ҳеч қандай ЭҲФ ёзилмайди.
  • Диққат-тузоқ (энг қиммат хато): қайта ишловчи хизматга СФ берганда ИКПУ хизматники бўлиши керак, кўйлакники эмас. Маҳсулот ИКПУсини қўйсангиз, приходда мато йўқлиги сабабли автокамерал: «шунча кўйлак сотгансан, хом ашёнг йўқ» — 20% гача жарима.
Натижа: Дарсдан кейин сиз ўз хом ашёнгизни беришни «реализация» деб кўрсатиб, йўқ жойдан даромад ҳисоблаб солиқ тўлашдан қутуласиз.
Бировнинг хом ашёси менга келди — уни балансга оламанми?+
Сизнинг саволингиз: «Қайта ишлашга берилган 50 миллионлик хом ашёнинг ҳар сўмини балансда кўриб туришни хоҳлайман, лекин проводкаларда чалкашаман.»
  • Буюртмачида: 1070-счёт орқали хом ашёни бериш, қайтган қолдиқ, хизмат ЭҲФси ва тайёр маҳсулот таннархини йиғиш — реал суммаларда.
  • Қайта ишловчида: 003-балансдан ташқари счёт, ҳар буюртмачи бўйича алоҳида аналитик ҳисоб, даваль ҳисоботи; харажатларни қайси счётда йиғасиз (2010/2310/2710).
  • Диққат-тузоқ: бировнинг мулкини ўз балансингизга кирим қилиб қўйманг — у 003да, балансдан ташқарида туради.
  • Диққат-тузоқ: тугалланмаган ҳолатда қайтган маҳсулотни 2810 га эмас, 2010 га кирим қиласиз. 2810 — фақат тайёр, ишлатишга/сотишга тайёр натижа учун.
  • Диққат-тузоқ: битта харажат таннархга кирмайди — тайёр маҳсулотни буюртмачига етказиб бериш харажати давр харажатига (9410 — сотиш харажатлари) боради.
Натижа: Дарсдан кейин сиз даваль хом ашёсини тўғри счётда юритиб, бировнинг мулкини ўз балансингизга кирим қилиш хатосидан қутуласиз.
1C да даваль операциясини ким киритиб беради — ўзим уддалайманми?+
Сизнинг саволингиз: «1C да проводкалари билан кўрсатиб беринглар — қуруқ назария эмас; давальни ўзим, ҳеч кимдан сўрамай расмийлаштиришни хоҳлайман.»
  • Буюртмачида: «Передача сырья в переработку» ва «Поступление из переработки» ҳужжатларини қадам-бақадам киритиш.
  • Қайта ишловчида: 003.01/003.02 счётлари, «Оказание услуг по переработке» ва «Реализация услуг по переработке» ҳужжатлари — хизматни тўғри реализация қиласиз.
  • Диққат-тузоқ: киритаётганда «остатка йўқ» деса — демак шу омборда бу хом ашё қолдиғи йўқ: аввал кирим (сотиб олиш) ҳужжати киритилган бўлиши керак. Қолдиқсиз бериб бўлмайди.
  • Диққат-тузоқ: даваль ҳисобидаги хатоларнинг деярли ҳаммаси счёт ва гуруҳ танлашдаги эътиборсизликдан чиқади. Ой ёпилишида хато чиқса, аввал счёт танланган жойларни (2010/2310/2710, 2810 очилгани, номенклатура гуруҳи) текширинг.
Натижа: Дарсдан кейин сиз 1C да даваль операцияларини ўзингиз, ҳеч кимдан сўрамай расмийлаштирасиз.

Бу саволлар сизникими?

«1C да ой ёпсангиз 20-счётлар қизариб чиқадими?» — унда бу курс айнан сизга.

Лектор ва формат

Ҳар дарс реал савол билан бошланади, тайёр ечим билан тугайди.

Алишер Ниязов

Сертификатланган солиқ маслаҳатчиси · IN PLUS эксперти · Legal Audit (Қўқон) асосчиси

Формат

  • 1 ой · ҳар якшанба 14:00–18:00 · оффлайн ва/ёки онлайн (ZOOM)
  • Бонус дарс ҳар пайшанба 20:00–21:30 (ZOOM)
  • Дарслар ёзувда қолади — платформада 3 ой такрор кўриш
  • Тарқатма материаллар + масала ва тестлар ечимига доступ

Старт: 16-август 2026

Жадвал: 16, 23, 30-август ва 6-сентябр (оффлайн, якшанба) · 18, 25-август ва 1-сентябр (онлайн)

Манзил: Тошкент, Сингапур Университети

Ҳар мавзуда сизни нима кутади

  • 21 мавзу · 4 йўналиш
  • 20 тест — жавобни кодексдан топасиз
  • 6 задача — реал рақамлар билан
  • 6 кейс — иш столидаги вазият
  • Ҳар мавзу «Амалий иш» билан тугайди

Дарслар жадвали

  • 1-дарс — 16.08.2026 — оффлайн — Алишер Ниязов
  • 2-дарс — 18.08.2026 — онлайн — куратор (Бонус)
  • 3-дарс — 23.08.2026 — оффлайн — Алишер Ниязов
  • 4-дарс — 25.08.2026 — онлайн — куратор (Бонус)
  • 5-дарс — 30.08.2026 — оффлайн — Алишер Ниязов
  • 6-дарс — 01.09.2026 — онлайн — куратор (Бонус)
  • 7-дарс — 06.09.2026 — оффлайн — Алишер Ниязов

Курс нархи

Курс нархи — 5 600 000 сўм
3 750 000 сўм — 20 августгача тўлов қилинганда
  • Бўлиб тўлаш имконияти бор
  • Раҳбарингиз учун тайёр асоснома хати берамиз
  • Оффлайн/онлайн (ZOOM) қатнашиш
  • Тарқатма материаллар
  • IN PLUS платформасида 3 ой видеодарслар, қўшимча дарслар ва масала/тест ечимларига доступ
Жойни банд қилинг → Telegram
Телефон: (78) 113-67-10 · (55) 518-33-00

Ariza qoldiring — oʼzimiz qoʼngʼiroq qilamiz

Ism va telefon raqamingizni qoldiring: savollaringizga javob beramiz. Yoki qoʼngʼiroq qiling: +998 55 518 33 00

← Orqaga